"تاسوعا و عاشورای حسینی بر تمامی شیعیان جهان تسلیت باد."

یکی از روبات هایی که امسال در نمایشگاه بین المللی روبات (iREX 2009) بسیاری را متحیر ساخت روباتی به نام " نائو" بود که با وجود جثه کوچک قابلیت های خیره کننده ای داشت و حاضران را مجذوب خود کرد .

به گزارش " engadget.com" ، این روبات با دوربین هایی که می توانند در هر ثانیه 30 تصویر ثبت کنند قادر است محیط پیرامون خود را رصد کند ، می تواند به حس لامسه از سوی افراد پاسخ دهد و البته به جستجو در اینترنت بپردازد.

نائو که در حال ایستاده 58 سانتی متر قد دارد و ازپلاستیک ساخته شده می تواند با استفاده از اطلاعاتی که در حافظه اش ذخیره شده به زبان های انگلیسی و فرانسوی صحبت کند.

در این روبات دو جفت گیرنده و فرستنده فرا صوتی وجود دارد که به این روبات امکان می دهد از موانع موجود بر سر راهش اجتناب کند .

بر روی سر این روبات‌ها سنسورهایی نصب شده که به سه قسمت تقسیم شده و موجب می شوند که روبات بتواند.

منبع:نودتس

شاد باشید تا موفقیت به دنبال شما بیاید!

برگزاری دهمین " جشنواره ی خوارزمی‌" فرصت مناسبی فراهم کرد تا جوانان و. دانش آموزان عزیز کشورمان نیز پا به پای دیگر مخترعان، طرح های ابداعی و ابتکاری خود را ارایه دهند. همانطور که میدانید، دانش آموزان جوان کشورمان با حداقل امکانات و تنها با داشتن توان، پشتکار و اعتماد به نفس پله های ترقی را یکی پس از دیگری پشت سر می گذارند تا بتوانند به مصداق کلی "ما میتوانیم"، دست یابند.

از این رو، وقتی دفتر اختراعات و ابتکارات جوانان برومند این مرز و بوم اسلامی را ورق می زنیم، به نامهایی برمی خوریم که زمینه ساز هزاران نوآوری و خلاقیت تا به امروز بوده اند. یکی از این جوانانم مخترع کیارش عدل 18 ساله است که در سن 17 سالگی توانسته، در رشته ی برق و الکترونیک از جشنواره ی خوارزمی رتبه ی اول را به خاطر ساخت " ربات نوازنده" کسب کند و آن را نیز به ثبت برساند. این خود دلیلی شد تا ما در فضایی گرم و صمیمی با او به گفت و گو بنشینیم.

-          با چه هدفی این ربات را ساختی؟

-          ربات نوازنده را با هدف برداشتن گامی در شبیه سازس حرکات انسان، به خصوص حرکات دست هنگام نواختن پیانو، طراحی کردم که مورد توجه علاقه مندان زیادی قرار گرفت. تا یادم نرفته است بگویم، این ربات می تواند قطعات موسیقی را از برنامه ی رایانه ای بگیرد و از طریق مدارهای الکترونیکی، به قطعات مکانیکی که به شکل دست انسان طراحی شده اند، انتقال دهد و موسیقی اجرا کند.

-          ویژگی های این طرح چیست؟

-          ویژگی ای منحصر به فرد آن عبارتند از: سرعت بالا هنگام نواختن، کم حجم و قابل حمل بودن، مصرف کم جریان و قابلیت زاه اندازی بدون جریان مستقیم برق، شباهت به الگوی واقعی از جمله تغییر دادن ضربه ها در طول آهنگ.

-          این ربات بیشتر کجاها کاربرد دارد؟

-          در مکان های عمومی ( پارک ها، هتل ها، رستوران هاٰ، و...)، در مهد کودک ها برای سرگرم کردن کودکان و علاقه مند کردن آن ها به موسیقی، به عنوان عضوی از نوازندگان ارکسترهای موسیقی، و هم چنین به عنوان الگویی مناسب برای طرح های روباتیکی و الکترونیکی.

-          دغدغه های اصلی ات از چه زمانی شکل گرفت؟

-          درمورد این طرح، تقریبا دغدغه ی اصلی من از همان اوایل سال دوم دبیرستان شروع شد.

-          آیا در طول ساخت این دستگاه با مشکلی هم روبرو شدی؟

-          خب، طبیعی است که در مسیر اجرای طرح با مشکلاتی روبه رو شدم، ولی به هرحال با سعی و تلاش فراوان و پشتکار آن ها را حل کردم.

-          چه مدت روی این طرح کار کردی؟

-          روی هم رفته ار ابتدا تا پایان چیزی حدود یک سال طول کشید.

-          از کجا مطمئن بودی که طرحت جواب می دهد؟

-          از آن جا که ربات را اول به صورت تئوری طراحی کردم و سپس طرح را به اجرا درآوردم، مطمئن بودم که جواب خواهد داد.

-          آیا پیش از این، طرح های دیگری هم داشتی؟

-          بله. هرچند ربات نوازنده اولین کار بزرگم محسوب می شود، ولی قبل از آن کارهای ک.چک تری نیز داشته ام؛ از قبیل: ربات های مسیریاب و آتش نشان و طرح های دیگر.

-          چه طور شد که در جشنواره شرکت کردی؟

-          یکی از دوستانم که در جریان ساخت این ر بات قرار داشت، از من پرسید: چرا در جشنواره ی خوارزمی شرکت نمی کنی؟ در جوابش گفتم: این دیگر چه نوع جشنواره ای است؟ و بدین ترتیب با ساختار جشنواره آشنا شدم. فورا کارم را به جشنواره ارائه دادم و خداوند را شکرگزارم که در اولین حضورم در جشنواره، توانستم رنبه ی اول را کسب کنم.

-          راستی کار داوری جشنواره را چگونه دیدی؟

-          به جرئت می توانم بگویم که بسیار عالی و راضی کننده بود. از همه مهم تر، ترکیب هیئت داوری کشوری بود. این هیئت از 7 نفر تشکیل می شد که همگی از استادان معتبر و برگزیده ی دانشگاه های تهران بودند.

-          لحظه ای که همه چیز با موفقیت تمام شد، چه احساسی داشتی؟

-          واقعا خوشحال بودم. در یک کلام می توانم بگویم: باید شاد باشید تا موفقیت به دنبال شما بیاید.

-          چه خاطره ای از جشنواره داری؟

-          یکی از خاطرات من به زمانی برمی گردد که به همراه یکی از دوستانم، مشغول آماده کردن ربات برای شرکت در جشنواره بودیم و تا مرحله ی داوری، یک روز بیشتر وقت نداشتیم. گرچه طرح ما هنوز کامل نشده بود، با این حال من ناامید نبودم. دوستم گفت که ما وقت چندانی نداریم، بیا کار را رها کنیم. ولی من قبول نکردم و تا پاسی از شب بیدار ماندم و ربات را کامل کردم. در نتیجه، من رتبه ی اول کشوری را کسب کردم و او موفق نشد.

-          دلت می خواهد در کدام عرصه های زندگی به مقام اول دست پیدا کنی؟

-          دوست دارم از نظر علمی و موقعیت شغلی در مقام اول باشم.

-          تحصیلات خود را تا چه سطحی ادامه می دهی؟

-          ان شاء الله تا دوره ی دکترا.

-          کار موسیقی را از چه زمانی دنبال می کردی؟

-          من از همان دوران کودکی در زمینه ی موسیقی فعال بودم، ولی از دوره ی دبیرستان به طور حرفه ای آن را دنبال می کنم.

-          به ورزش هم علاقه داری؟

-          بله، من در رشته ی بسکتبال به طور حرفه ای بازی می کنم، ولی به شنا و تنیس هم علاقه ی خاصی دارم.

-          مهم ترین عوامل موفقیت خودت را چه می دانی؟

-          قبل از هرچیز یاد خدا که همواره باعث موفقیت و پیروزی های من بوده است. هم چنین حمایت های بی دریغ و بی پایان پدر، مادر و دایی ام که هیچ وقت زحمات آنان را فراموش نخواهم کرد و در نهایت سعی و تلاش و پشتکار خودم.

 منبع: ماهنامه ی آموزشی، تحلیلی و اطلاع رسانی رشد جوان

البته لازم به ذکره که من شرح خبر ساخت این ربات  توسط جناب عدل و همچنين توضيحات ايشون رو در مورد رباتشون در دي ماه توی وبلاگم نوشته بودم (http://sampadrobatic.blogfa.com/post-198.aspx) و این مصاحبه نتیجه ی زحمات مجله ی رشد بود که ای کاش کمی زودتر در مجله چاپش می کردن. ولی به هرحال باید از دست اندر کاران مجله تشکر کرد.

پیش گفتار

در چند روز اخیر افراد زیادی از من در ارتباط با نحوه ی عملكرد سایفر بات سوال كردند، لذا تصمیم گرفتم این پست را به این موضوع اختصاص بدم.

مقدمه

این روزها روبات های پاسخگوی زیادی در اطراف ما وجود دارند. مانند منشی تلفنی ها یا حتی عابر بانك ها!
بله درسته! حتی عابر بانك هم نوعی روبات پاسخ گوست! شما درخواستی از عابربانك می كنید و عابربانك با توجه به درخواست شما به شما پاسخی می دهد.
منشی تلفنی ها هم همینطور هستند. با توجه به كدی كه شما وارد می كنید گوشی شما صدایی تولید می كند و در طرف دیگر روبات پاسخگو با توجه به آن صدا پاسخی به شما تحویل می دهد.

ساختن این نوع روبات های پاسخگو خیلی پیچیده نیست، چون دامنه ی ورودی های آنها محدود است. به عنوان مثال یك عابربانك در مجموع 12 دكمه برای وارد كردن عدد و تایید و انصراف دارد و نهایتاً 8 دكمه ی كمكی دیگر كه عملیات هر كدام در هر لحظه كاملاً مشخص است.
جهت مجزا كردن روبات هایی كه تنها فعالیت نرم افزاری انجام می دهند از روبات هایی كه فعالیت فیزیكی نیز دارند، دسته ی اول را بات (به انگلیسی Bot) نیز می نامند. پس برای منشی تلفنی واژه ی بات مناسب تر می باشد.
حال فرض كنید می خواهیم باتی بسازیم كه قابلیت فهم و پاسخگویی به زبان انسان را داشته باشد! ساخت این نوع بات كه اصطلاحاً به آن Chatterbot نیز گفته می شود كمی پیچیده تر از موارد قبل می باشد.
هدف این بات ها ارائه ی پاسخی است كه هر چه بیشتر به پاسخ یك انسان شبیه باشد. در حالت ایده آل هدف این است كه شخصی كه با این بات ها گفتگو می كند، نتواند متوجه شود كه در حال چت با یك بات می باشد. كه متأسفانه تا كنون هیچ باتی به این حالت ایده آل نرسیده است.برای روشن نمودن بهتر این مسئله ذكر چند مثال شاید بد نباشد:

• زبان انسان پویا می باشد و روز به روز تغییر می كند پس باتی كه بخواهد با این زبان ارتباط برقرار كند نیز باید پویا باشد.
• یك كلمه در زبان انسان (كه مانند یك دكمه در عابربانك می ماند) در زمان ها و مكان های مختلف و همچنین برای موضوع های مختلف ممكن است معنای یكسانی نداشته باشد و در نتیجه جواب متفاوتی هم خواهد داشت. به عنوان مثال در صورتی كه كلمه ی خیر بدون هیچ مقدمه ای گفته شود، معنی خاصی ندارد. حال آنكه اگر همین كلمه بعد از عبارت خوبی؟ بیاید به مفهوم خوب نیستم خواهد بود و اگر بعد از عبارت هستی؟ بیاید به مفهوم نیستم خواهد بود.
• در زبان انسان ممكن است جای كلمات تغییر كنند ولی مفهوم ثابت بماند. مثلا تو كجایی؟ با كجایی تو؟ یك مفهوم را دارد و فقط كلمه ای كه روی آن تأكید شده است متفاوت است. همچنین چندین عبارت ممكن است یك جواب داشته باشند. به عنوان مثال خوبی؟ و حالت خوبه؟ و خوب هستی؟ همگی یك مفهوم را دارند.
• در زبان انسان علامت ها می توانند مفهوم جمله و در نتیجه پاسخ جمله را عوض كنند. به عنوان مثال تو خوبی؟ و تو خوبی! دو مفهوم كاملاً متفاوت دارند.

و موارد بسیار بسیار زیاد دیگر كه پردازش زبان انسان و پاسخگویی به آن را پیچیده و دشوار می كند.

راه های مختلف برای ساختن بات های پاسخگو

بات های پاسخگوی مختلف از روش های مختلفی برای پیدا كردن بهترین جواب استفاده می كنند، من در اینجا سعی می كنم چند روش مختلف را ذكر كنم،توجه داشته باشید این روش ها جهت پردازش متن و پاسخگویی به آن می باشد و فرض شده ورودی بات به متن تبدیل شده و خروجی بات نیز متن خواهد بود.

ساده ترین روش

ساده ترین روشی كه حتی امروزه در خیلی از بات ها استفاده می شود مقایسه ی سوال با یك لیست از عبارت ها كه جواب هر كدام از قبل تعیین شده است می باشد.
این روش بسیار ابتدایی می باشد و در صورتی كه سوال عیناً برای بات تعریف نشده باشد پاسخی پیدا نخواهد شد!
به عنوان مثال حتی اگر جوابی برای عبارت khoobi? تعریف شده باشد در صورتی كه از این بات بپرسید khoobi یا khooobi? یا khoubi جوابی نخواهید گرفت.
این روش در بسیاری از بات های یاهو! مسنجر استفاده شده. این بات ها معمولاً سویچی با نام /learn دارند و در صورتی كه جواب عبارتی را ندارند از كاربر تقاضا می كنند كه پاسخ آن عبارت را به او یاد بدهند.
این روش فاصله ی بسیار بسیار زیادی با هدف Chatterbot ها دارد، زیرا یك انسان هیچ گاه نمی گوید لطفا با سویچ /learn جواب این پاسخ را به من یاد بدهید!

استفاده از فیلتر ها

این روش كمی متود قبلی را كامل كرده است به این صورت كه قبل از چك كردن سوال با لیست جواب ها پردازش ساده ای روی سوال انجام می شود. این پردازش می تواند شامل موارد زیر باشد:

• حذف تكرار حروف: Salaaaaaam و Saalaaaaaam به Salam تبدیل خواهند شد.لازم به ذكر است بعضی از حروف مانند o در صورت تكرار بیش از 2 مورد پشت سر هم حذف می شوند. به عنوان مثال khooooobi? به khoobi? تبدیل خواهد شد.
• جایگزینی برخی حروف تركیبی: مثلا حایگزینی ou با oo.
• حذف كاراكتر های اضافه: به عنوان مثال تمام كاراكتر های غیر حروف الفبا را حذف می كنیم، در نتیجه khoobi?! :) به khoobi تبدیل خواهد شد.
• جایگزینی برخی كلمات هم معنا: مثلا واژه ی bali و arehرا با واژه ی baleh جایگزین می كنیم.

این موارد به بات كمك می كند تا در صورت دانستن جواب عبارت salam به سوالات Salaaaam!? یا Salaaaaaammmm :) نیز پاسخ دهد.
این روش كمی به پاسخگویی مناسب تر بات كمك خواهد كرد اما همچنان نتیجه ی مورد قبولی نخواهیم داشت.

استفاده از كلید واژه ها

شاید این راهی باشد كه به نظر خیلی از دوستان هم رسیده باشد! استفاده از كلیدواژه ها! در این روش به جای اینكه به دنبال یك عبارت كامل باشیم، به دنبال یك كلمه یا چند كلمه در یك عبارت خواهیم گشت. به عنوان مثال می گوییم در هر جمله ای كلمه ی Salam وجود داشت در جواب به آن شخص سلام كن. این روش باعث می شود با دادن مقدار خیلی كمتری اطلاعات به بات جواب های بیشتری را بپوشانیم.
اما چند مشكل عمده دارد! اولین مشكل این است كه جواب های بی ربط بسیار زیاد خواهند شد. به عنوان مثال اگر كاربر بگوید Salamat bashi بات به او جواب غیر معقول سلام را خواهد داد.
مشكل دیگر این است دو كلید واژه با جواب های متفاوت در یك عبارت یافت شود. و در این حالت بات نمی داند كدام یك مناسب تر خواهد بود.
فرض كنید كاربر عبارت Salam, khoobi? را به بات ما بگوید و ما به این بات هر دو كلید واژه ی Salam و Khoobi را با دو جواب مختلف یاد داده باشیم. بات نمی داند كدام یك برای این عبارت جواب بهتری است و ممكن است در جواب فقط سلام كند.

استفاده از الگو ها

این روشی است كه سایفر و بسیاری از بات های پیشرفته مانند آلیس از آن استفاده می كنند. من در ادامه سعی می كنم به معرفی نوع الگویی كه در سایفر استفاده شده بپردازم. در صورتی كه علاقه دارید با سیستم الگوی آلیس (كه در خیلی از بات های تحت وب استفاده می شود) آشنا شوید به اینجا رجوع كنید.
در ابتدا منظور از الگو یا Pattern چیست؟
یك الگو شباهت هایی با روش كلیدواژه دارد. یعنی به صورت خیلی سختگیرانه عبارت را بررسی نمی كند بلكه دنبال یك سری كلمات در جمله می گردد، اما جای این كلید واژه ها در عبارت مهم خواهد بود. همچنین در ساختار سایفر به هر الگو یك اولویت داده می شود كه در ادامه سیستم اولویت بندی را معرفی خواهیم كرد.
برای هر الگو یك Action یا پاسخ تعریف می شود. ابتدا به بررسی الگو ها می پردازیم و بعد به سراغ ساختار پاسخ ها می پردازیم.
در ابتدا به معرفی یك الگوی خیلی ساده می پردازیم:

salam*

خوب احتمالاً متوجه شدید مفهوم این الگو چیست. تمام عباراتی كه با salam شروع شوند جزو این الگو قرار می گیرند.
به عنوان مثال Salam azizam یا Salam در این الگو قرار می گیرند.اما Azizam salam در این گروه قرار نخواهد گرفت. به عبارت دیگر * به مفهوم هر كاراكتری می باشد. از آنجایی كه * در انتهای جمله قرار گرفته است یعنی هر عبارتی در ادامه ی salam بیاید در این الگو قرار خواهد گرفت.در صورتی كه بخواهیم Azizam salam هم در این الگو قرار بگیرد باید از الگوی زیر استفاده كنیم:

*salam*

ممكن هست * در بین دو كلمه بیاید، به عنوان مثال:

esmam * hast

خوب فكر می كنم مشخص باشد. به عنوان مثال esmam Siavash hast در این الگو قرار خواهد گرفت.
در سیستم سایفر برای برخی حالت هایی كه زیاد استفاده می شوند از علامت هایی استفاده شده. به عنوان مثال علامت # به مفهوم فاصله ستاره یا انتهای عبارت می باشد. برای مثال:

salam#

Salam khoobi و Salam در این الگو قرار می گیرند. امّا Salamati در این الگو قرار نخواهد گرفت.
علامت دیگری كه برای سایفر تعریف كردم علامت $ هست. كه در صورتی كه بعد از هر * بیاید به این مفهوم خواهد بود كه در آن * فاصله وجود نداشته باشد، مثلاً:

be*$

Bekhoon و Bepoosh و اكثر فعال های امری در این الگو قرار می گیرند اما Besiar ziad در این الگو قرار نمی گیرد چون در بخشی كه بجای * آمده فاصله وجود دارد.
فكر می كنم تا حدودی با الگو ها آشنا شده باشید. حالا می خواهیم با Action یا پاسخ الگو ها آشنا شویم.ساده ترین الگو یك عبارت ساده می باشد، برای مثال برای الگوی salam* پاسخ زیر را می توانیم داشته باشیم:

Salam, khoobi?

اما همونطور كه می دونیم یك انسان هیچ وقت به یك سوال همیشه یك جواب نمیده. برای اینكه رفتار بات ما كمی نزدیك تر به رفتار انسان باشد از یك ساختار ساده در سایفر استفاده شده:

>Salam>Bah bah, salam!>Salam azizam>

این ساختار یكی از جواب های Salam و Bah bah, salam! و Salam azizam را بصورت تصادفی انتخاب كرده و جواب را به كاربر تحویل خواهد داد.
تگ كاربردی دیگری كه احتمالاً تا این لحظه به ضرورت وجودش پی برده اید تگ می باشد.
همانطوری كه می دانید مفهوم خیلی از سوال ها یكی می باشد و در نتیجه جواب مشابه خواهند داشت. به عنوان مثال مفهوم عبارت khoobi و khoob hasti یكی می باشد. در این مواقع از تگ استفاده می كنیم.
مثلاً فرض كنید الگوی khoobi را برای بات با جواب مناسب تعریف كرده ایم. حال برای الگوی khoob hasti از ساختار زیر استفاده می كنیم:

>khoobi>

با استفاده از این تگ در صورتی كه جواب الگوی khoobi عوض شود جواب تمام الگو های هم مفهوم نیز عوض می شود كه از محاسن استفاده از تگ می باشد.

این آموزش ادامه دارد

تگ ها

neo, artificial intelligence, aiml, robot, cypher, bot

منبع: http://www.syavash.com